Skip to main content
In dit blog wil ik aan de hand van een veel voorkomende psychische klacht, namelijk fobie, nadenken over de relatie tussen emotie (in dit geval angst), rationeel denken en de felt sense.

Fobie en angststoornissen

Fobieën zijn er in allerlei verschillende vormen. Eén op de 5 mensen hebben last van angststoornissen. Dat is best veel.

Rianne stelde mij een vraag over haar liftfobie:

“Ik ben twee jaar geleden behandeld door middel van cognitieve gedragstherapie tegen mijn fobie om in een lift te gaan. Uit eindelijk is het mij gelukt om in de lift te stappen. Het voelde aanvankelijk als een bevrijding. Ik kon weer op bezoek bij mijn zoon, mijn schoondochter en kleinkinderen die op de tiende verdieping wonen. Maar toen ik twee weken geleden in een ander gebouw weer met de lift naar de zevende verdieping moest, overviel mij weer dit angstgevoel: het zweet brak me aan alle kanten weer uit. Ik heb getracht datgene wat ik had geleerd toe te passen, maar uiteindelijk ben ik toch maar weer met de trap gegaan. Zou Feltsensing mij wel verder kunnen helpen.”

De waardevolle aanvulling van Feltsensing

Beste Rianne: Ik ben blij dat je de eerste keer je fobie hebt overwonnen! En wat je geleerd hebt kan je ook daar in die nieuwe situatie weer gaan toepassen. Doe het in alle rust en zeg van te voren: “Het gaat mij nu ook weer lukken!” Maar ik ben er ook van overtuigd dat Feltsensing een waardevolle aanvulling kan zijn. Ik heb al een flink aantal mensen met fobie gezien die door Feltsensing verder zijn gekomen met deze onbestemde en verlammende angst.

Therapie is opluchtend en bevrijdend

Natuurlijk helpt het om je om door middel van imaginatie stapje voor stap jezelf in de lift te zien gaan, de deur zien dicht gaan en de lift in beweging te voelen gaan. En dat je daarna in gezelschap van iemand (meestal een therapeut) daarna ook daadwerkelijk de lift in te gaan en op de verdieping te komen waar je naar toe wilt. En het is bevrijdend en opluchtend om boven te komen en te vieren dat het je is gelukt. Ik heb niets tegen deze therapie, ik beveel deze juist aan vanwege z’n effectiviteit.

De ratio zegt: een fobie klopt niet

Toch leer ik mensen met fobie ook Feltsensing toe te passen. De ratio zegt dat het niet klopt om een fobie te hebben. Een man heeft mij verzekerd dat hij zeker weet dat de lift het veiligste vervoermiddel op aarde is! Maar toch durft hij er niet in… 

Feltsensing begint met ‘Iets’ in mij…

Jannus stond er voor open om deze situatie waarin hij paniek ervoer mee te nemen als thema in Feltsensing. Nadat hij tijdens Feltsensing met zijn aandacht bij de plek kwam waar hij z’n paniek voelde opkomen als hij met de lift moest, pasten we meteen ook de ‘iets’-vaardigheid toe. “Ik merk ‘iets’ in mij op dat in deze situatie, als ik de lift in moet, paniek ervaart.” Dat maakt al een verschil! Hij ervoer dat hijzelf niet paniek was, maar dat het een ‘Iets’, een deel in hem was.

Van een te smalle emotie (angst) naar een veel bredere felt sense

Vervolgens merkte hij op dat hij erbij kon blijven zonder dat de angst groter werd. Hij kon er vriendelijk bijblijven, zonder dat er iets moest. En dat hij benieuwd kon zijn naar dat allesomvattende gevoelsbesef bij die angst die zo snel in paniek kon omslaan.

In een felt sense komen veel belangrijke lijnen samen

Dat gevoelsbesef (ook wel felt sense genoemd) vormde zich heel langzaam, het duurde wel drie minuten voordat er iets vaags en onduidelijk kwam. Het was een klein gevoel in zijn buik, net boven z’n navel. Er kwamen verschillende herinneringen voorbij uit z’n leven, sommige waren fijne herinneringen, ander meer vervelende en pijnlijke herinneringen. Toen ik hem daarbij de suggestie gaf of er misschien ook een beeld en emoties bij kwamen, begon hij plotseling te huilen: “M’n angst heeft ook zo’n verdrietige kant. Ik wist niet dat bij wat er drie jaar geleden in mijn leven gebeurde zoveel verdriet en pijn zat!” Hij vertelde mij spontaan wat er was gebeurd, een ogenschijnlijk onbeduidend voorval, maar met een veel diepere uitwerking dan hij had gedacht, namelijk angst voor de pijn en de onveiligheid vanwege het bedrog. En dat uitte zich in deze liftfobie.

Beelden in Feltsensing zijn veelzeggend

“het is net alsof ik een spook of zoiets zie.” Het beeld verscheen van een spookachtige persoon die hem bezocht in een kleine kamer in z’n huis. Maar wat er niet klopte aan dit beeld was dat deze kleine kamer schuifdeuren had. Hij durfde niet te kijken naar het spookachtige persoon. “Iets in mij durft daar niet naar te kijken, zo onmachtig voelt het voor mij!” Op dat moment hoorde hij een stille stem van binnen: “Iets fluistert mij toe: Jannus wat wil je niet?” Het bleef enkele minuten stil. De stilte was een vruchtbare stilte en eindigde met een zucht: “Die angst liet me iets wezenlijks van mijzelf zien, over hoe ik mezelf soms wegcijfer en wat dat doet met mijn diepste zelf. Ik wil dàt nooit meer, dat wegcijferen. Wat ik wel wil is vertrouwen… en de ander recht in de ogen kunnen kijken … en oprecht betrokken blijven… Dan overkomt dit mij niet weer. Dan kan dat spookachtige wezen niet meer door mijn hele wezen gaan en mij opsluiten in dat verlammende en benauwde verdriet.”

De uiteindelijke overwinning

Jannus ging ’s ochtends heel vroeg, de dag na deze Feltsensingsessie, naar een gebouw waar hij de lift in moest. Met de verandering in zijn lijf en zijn gevoel stapte hij de lift in. Hij ging vijf keer op en neer en ook in en uit de lift. Ondertussen liet hij ook zijn verdriet de vrije loop. Dit keer was het verdriet veranderd en was het niet meer verlammend. Het was een perspectiefvol verdriet geworden dat iets toegevoegd had aan wat er eerder mistte aan zijn doen en laten, namelijk de veranderde houding tegenover mensen die hem iets wilden aanbieden, dat in eerste instantie lucratief leek. Hij wist nu dat hij met zijn geld goede dingen wilde doen, dingen waar hij betrokkenheid kon uitdrukken.

Conclusie

Een fobie is een angst die als deze door middel van de felt sense bevraagd kan worden (Wat wil het niet? Wat wil het wel?), duidelijkheid schept doordat er iets nieuws ontstaat dat iemand verder helpt en bevestigt in zijn bestaan en bedoeling. En met dit gebeurt er ook iets: De fobie wordt overwonnen.

Uitnodiging

Rianne, mag ik jou ook uitnodigen om door middel van Feltsensing het bredere en vruchtbare perspectief van jouw angst te gaan ontdekken?