In deze serie van blogs over het verschil tussen emotie en gevoelsnotie (felt sense) wil ik deze blog mijn licht laten schijnen op een vraag van Jan, een bevriend theoloog.

Vraag

Jan vraagt: Is de ratio en het logische denken zonder Feltsensing altijd wel betrouwbaar? En is de ratio (het menselijke denkvermogen) betrouwbaarder dan emotie? Ik kan soms zo emotioneel zijn. Als ik later alles rationeel op een rij zet dan denk ik vaak: Waarom ben je zo van slag geweest?

Antwoord

Beste Jan, ik herken veel in jouw verhaal. Het is voor mij duidelijk geworden dat emotie minder betrouwbaar is dan de ratio, terwijl een felt sense op z’n beurt juist betrouwbaarder is dan de rede. Laat ik het eens op een rij proberen te zetten.

Voorbeeld over boosheid

Als we boos zijn, hebben we later vaak spijt omdat we slechts op een deel van de situatie hebben gereageerd. Als we rustiger zijn, herinneren we ons de hele situatie. Daarom is een emotie meestal minder betrouwbaar dan de ratio.

De felt sense tilt je boven de ratio uit,

Daarentegen is een felt sense betrouwbaarder dan de ratio, omdat er meer factoren in kunnen worden waargenomen dan de ratio aan kan. De felt sense tilt je boven de ratio uit. Het laat je méér zien, want de gevoeligheid van het lijf wordt erbij betrokken.

maar schuif de ratio niet terzijde

Dit betekent niet dat men de ratio en verantwoorde keuze met betrekking tot de felt sense terzijde kan schuiven. Integendeel, we hebben altijd zowel de felt sense als de rationaliteit nodig. Realiseer je wel hierbij dat wat zich vanuit van uit dit samenspel vormt als een volgende stap, vaak slechts een eerste stukje is van een proces. Dat proces vereist vaak wel meerdere stappen!

De ratio kan soms gevaarlijk zijn

De ratio kan zelf kan in bepaalde situaties gevaarlijk zijn, speciaal als het om jouw leven zelf gaat, om je bestemming, om YHWH te zien als Degene die het beter weet. Als je het niet ‘ziet’ om verder te komen, kan je vertrouwen in de knel komen. De angst slaat toe. Je verlaat je roeping. Je verlaat het contact met je felt sense, je geraakt uit het contact met de Bestaansveroorzaker. Het is veel beter als angst zijn echte verhaal aan je duidelijk maken en dat kan door Feltsensing! Als je de felt sense laat vormen over die situatie met de angst dan komen er veel meer lijntjes samen dan de angst alleen. De angst wordt veel rijker en veel moediger. En juist daarin wil YHWH zichzelf laten kennen, zijn levensregels je duidelijk maken en ook jou bevestigen.

Het verhaal van de 12 verspieders

In in sociale situaties ga je dan niet mee met rebellie vanuit angst, zoals dat wordt verteld in het Torah-verhaal in Numeri 14 van de 12 verspieders. Er is wel degelijk een alternatief beschikbaar om niet het koppie voor de afgoden te buigen. Interactie met YHWH is altijd mogelijk. Het alomvattende gevoel van de felt sense dat het zicht verbreedt bij bijvoorbeeld angst dient dan wel opgezocht en verwelkomd te worden. Dat draagt een situatie verder en laat zich niet verlammen door de kracht van afgoden en de onmacht. Feltsensing draagt altijd het Jiddische woord emoenah in zich mee: geloof, liefde, hoop dat actiekracht in zich heeft. Het brengt een situatie of het leven verder in positieve vooruitgang.

Deel 4 gaat over fobie en de rijkdom van angst als het deel is van een felt sense

In het volgende blog wil ik aan de hand van een veel voorkomende psychische klacht, namelijk fobie, nogmaals de relatie en verhouding tot elkaar bespreken van emotie, ratio en felt sense.