Skip to main content

Wat bedoel ik met “het geschenk in woede?” Is boosheid niet iets dat moet worden vermeden? Is het niet veel beter om je boosheid te ‘overstijgen’? Misschien, maar ik kan niet voorkomen dat ik boos word. En mezelf kennende zal ik om boosheid te overstijgen vermoedelijk daar meer levensjaren voor nodig hebben dan die me daarvoor gegeven zullen worden. In de tussentijd heb ik echter een krachtig alternatief. Ik kan mijn woede gaan zien als een geschenk en het ook leren om dit uit te pakken.

Nu de kerst dit jaar nadert, heb ik nagedacht over een ander soort geschenk: woede. 

Ja, ik beschouw woede als een geschenk… en gezien mijn neiging om boos te worden elke keer dat ik het nieuws lees, zou je kunnen zeggen dat kerst voor mij al weken geleden is begonnen.

Ik heb mijn woede niet altijd gewaardeerd. 

Integendeel. Ik voelde vaag dat het uiten ervan de dingen erger voor me leek te maken, niet beter. Ik las ergens dat woede ‘een zelf verlammende uiting is van een onvervulde behoefte’. Ik had me te vaak met het zelfverlammende deel in mij geïdentificeerd. Ik kwam er achter dat het op een boze manier uiten van mijn behoeften vrijwel de garantie zou zijn dat anderen hierdoor zichzelf zouden weerhouden ​​om mij te helpen in die behoeften te voorzien.

Maar het idee dat woede een uitdrukking is van een onvervulde behoefte of verlangen hielp me wel verder. 

Voor die dag lette ik niet echt om mijn behoeften en verlangens, laat staan mijn echte ​​onvervulde. Het was een diepe opluchting toen ik ontdekte dat mijn woede geen vreselijke eigenschap was die ik uit mijzelf moest verbannen, maar dat het een rode sein was dat me opriep om in contact te komen met mijn diepere behoeften.

Dat klonk hoopvol voor mij. 

Als ik onvervulde behoeften of verlangens had, en deze waren de ware bron van mijn woede, dan kon ik mijn schaamte loslaten en me concentreren op het uitpakken van de behoeften onder de woede. Zoals elk goed geschenk komt woede in dozen en verpakt aan. Je moet het uitpakken om toegang te krijgen tot de waardevolle informatie die het bevat.

Dit is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. 

Het vergt oefening om je woede uit te pakken zonder de situatie op te blazen of iemand te kwetsen. Die praktijk begint met het anders omgaan met elke schaamte die je met je meedraagt ​​over je woede. Als je niet kunt accepteren kun je je woede niet uitpakken en blijf je dichtklappen of komt het tot een agressieve uitbarsting.

Waarom doen we zo ons best onze woede te onderdrukken?

Woede is moeilijk voor gevoelige mensen. 

Ten eerste zijn we bang voor de woede van anderen. Het is overweldigend overbezorgd en onaangenaam. En omdat we gewetensvol en empathisch zijn, is het laatste wat we willen is om anderen boos te maken, aangezien we er niet van houden om zelf aan de ontvangende kant te staan.

Dus proberen we onze woede te onderdrukken en te beheersen. 

Heb je jezelf ooit verteld dat als je een vriendelijker persoon was, je niet boos zou worden? Of misschien heb je bij jezelf gezegd: “Ik zal zeker wel een tekort hebben als gelovige, anders zou ik niet zo boos worden.” Je gebruikt schaamte om je woede onder controle te houden. “Ik heb dit mezelf aangedaan, en ik heb veel klanten dit zien doen.”

Maar zoals we hebben gezien, is woede een uiting van onvervulde behoeften en verlangens en jezelf te schande maken omdat je boos bent, betekent niet dat deze op magische wijze verdwijnen. 

Schaamte duwt de woede gewoon ondergronds. Daar bouwt het op. Uiteindelijk explodeer je. Als je vervolgens de schade en spijt onderzoekt, neem je jezelf gemakkelijk voor om nog meer in te spannen om jouw woede te beheersen.

Deze pijnlijke cyclus van woede en schaamte speelt zich ook af in onze relaties. 

Als ik mezelf als geestelijk gebrekkig beschouw omdat ik boos word, zal ik jou op dezelfde manier beoordelen als jij boos wordt. Als ik niet begrijp dat er legitieme behoeften zijn onder mijn woede, kan ik me ook niet de legitieme behoeften voorstellen onder de woede van jou. Mededogen verdwijnt uit het raam.

Ik ben dankbaar voor het concept van universele menselijke behoeften en verlangens. 

Behoeften en verlangens tillen ons uit het verliezende spel van boosheid en oordeel. Het zet ons zachtjes neer in het beroemde veld van Feltsensing en geweldloze communicatie, waarin je eerst de situatie benoemt, bij jezelf nagaat hoe dat in je lijf voelt en daarbij woorden en beelden vindt bij je lijfelijke gevoel en je emoties.

Verontwaardiging versus gewonde woede

Als je de schaamte over je woede eenmaal hebt losgelaten, ben je vrij om die gevoeliger te observeren.

Dit is belangrijk omdat er twee soorten woede zijn. 

Woede is de ‘morele emotie’ omdat het ons ertoe brengt grenzen te stellen zodat de ander de onze niet overschrijdt en daarmee een ethische of morele waarde schendt.

De meeste ethiek gaat tenslotte over grenzen. Je mag niet hebben wat van mij is. Je kunt niet zo maar iets van mij afpakken. Je kunt mijn rechtmatige ruimte niet innemen. Je moet eerlijk spelen, zodat ik ook een kans krijg. Je kunt geen dingen over mij zeggen die niet waar zijn.

We voelen de verontwaardiging als onze waarden worden geschonden.

Het kan gezond zijn om verontwaardigd te spreken als je een vernedering hebt ervaren. Maar wanneer is het gezond om je woede te uiten, en wanneer is het suïcidaal? Om het verschil te zien, moet je je bewust zijn van een andere kracht die in het spel is: je bedoeling.

In mijn nieuwe workshop over Feltsensing en Hechting (begin maart 2021) gaat het er over dat we onze intentie kunnen kiezen. 

We hebben maar twee keuzes: de intentie om te leren, of de intentie om te controleren. Als ik de intentie heb om te beheersen, zal ik mijn woede uitdrukken op een verlammende manier. Ik zal jou – direct of impliciet – duidelijk maken dat onze problemen jouw schuld zijn. Was je maar niet zo slecht, stom, langzaam, luid, snel … als je maar niet ‘x’ of ‘y’ had gedaan … dan zouden we dit probleem niet hebben.

Op dat moment zou je waarschijnlijk precies het tegenovergestelde gaan voorhouden. 

Wie kan ze dat kwalijk nemen? Om dit te voorkomen, moet ik mezelf twee cruciale vragen stellen als ik boos word: “Wat is mijn bedoeling op dit moment? Probeer ik iets of iemand onder controle te houden?”

Het verschil tussen ‘macht hebben over’ en ‘krachtig bij je machteloosheid zijn’

In werkelijkheid ligt het niet in mijn macht om andere mensen te controleren

Maar als ik de intentie heb om te controleren, weiger ik dit te accepteren. Woede spreekt me op deze momenten aan. Het geeft me de illusie dat ik iets aan het doen ben. Helaas verpest dat “iets” dat ik aan het doen ben – aanvallen, beschuldigen, beschamen, bekritiseren – alles uiteindelijk en blijf ik verlamd achter.

Nogmaals: woede is een verlammende uiting van een onvervulde behoefe of verlangen! 

Boos op je worden kan me tijdelijk het gevoel geven dat ik macht over je heb, maar die macht is een illusie. Als je merkt dat ik je met mijn woede probeer te beheersen, zal je waarschijnlijk weerstand bieden om te doen wat ik wil dat je doet, zelfs als dat voor je moeilijkheden oplevert.

Als mensen hechten we bijna net zoveel waarde aan autonomie als aan lucht, water en licht.

Dienovereenkomstig ben ik het meest effectief als ik mezelf uit op een manier die jouw autonomie respecteert. Met andere woorden: als ik mijn kracht bij jou erkenning wil laten vinden, moet ik eerst aanvaarden dat ik in werkelijkheid geen macht over jou heb.

Het aanvaarden van essentiële machteloosheid is buitengewoon moeilijk. 

Je moet bereid zijn de machteloosheid in je lijf te voelen, in plaats van het te overdekken met woede. Dan besef je waarom woede zo populair is. Machteloosheid is moeilijk te voelen. Het kan verschijnen als een vreselijke, innerlijke kruipende, ‘haal-me-hier-weg’-sensatie in het lijf, of een gekmakende ‘ik wil me helemaal laten gaan in mijn woede maar dat kan niet’.

Hoe stel je jezelf in staat om machteloosheid te voelen? 

Je moet een sterke liefdevolle volwassene ontwikkelen. Feltsensing heeft een andere naam voor deze manier van zijn: ‘erbij-zijn’. Vanuit dit ‘volwassene deel’ kun je bij al die stadia en representaties van woede zijn als een volwassene voor jezelf. Je bent vriendelijke, accepterend en benieuwd bij de schaamte over je woede, de woede zelf en de machteloosheid. Dan vormt er zich een felt sense, het ware perspectief word je dan duidelijk. Je gaat in de woorden, beelden, herinnering en de boosheid (en vaak ook het bijkomende verdriet de onvervulde behoeften onderscheiden die je woede veroorzaken.

Praktische strategieën om woede uit te pakken

Ik benoem hier acht strategieën die nuttig zijn om het geschenk van woede uit te pakken:

  1. Let op of jij jezelf schaamt voor jouw woede. Als je dat doet, leer dan het deel van jezelf kennen dat zich schaamt. Het heeft goede redenen voor. Maar als je ze eenmaal hebt gehoord, zal het geleidelijk ontspannen en een stap opzij zetten en je zicht geven op de gunstige waarheid.
  2. Laat je woede in een veilige privéruimte ontsnappen. Bewerk de woede niet door deze bij voorbaat zwakker of sterker te maken. Het helpt mij om voor een spiegel dit te doen. Niemand hoeft het te zien of te horen. Geniet gewoon van ‘jouw speciale oudejaarsavond-vuurwerkshow voor jezelf’.
  3. Let op je ware intentie als je een beetje begint te kalmeren. Ben je van plan om te leren, of heb je de intentie om te beheersen?
  4. Speel ‘koningin of koning voor een dag’: stel je voor dat je koninklijke middelen, wijze mannen, eindeloze gewillige onderdanen en het hoogste gezag hebt. Wat zou je willen of willen zien gebeuren?
  5. Gebruik je lijst met behoeften om aan te voelen in welke behoeften er zou voorzien worden door jouw ‘persoonlijke koninklijke visie op de situatie’.
  6. Bedenk een ‘plan B’ voor elk deel van ‘jouw persoonlijke koninklijke visie’ waarvoor een specifiek persoon iets specifieks moet doen. (Als er maar één persoon is waarvan we denken dat hij in onze behoefte kan voorzien, is het des te moeilijker om niet te proberen deze onder controle te krijgen.)
  7. Maak ruimte om de machteloosheid vast te houden die opkomt als je geen plan B kunt vinden, of als iemand heeft gehandeld op een manier waardoor je onvervulde behoeften of verlangens hebt.
  8. Spreek je behoeften uit aan de persoon op wie je boos was, en probeer ook zijn behoeften op te merken. Als je opnieuw tot woede getriggerd wordt, druk dan bij jezelf op de pauze toets en ga terug naar stap 1.

Merk op dat de eerste zeven stappen iets gemeen hebben

je zou ze kunnen doen met de steun van een vriend of therapeut, maar je moet het wel in je eentje echt gaan doen! In tegenstelling tot opblazen in woede, wat in een oogwenk gebeurt, kost het uitpakken van het geschenk van woede inspanning, toewijding en tijd.

Maar als je het leert, ontvang je twee geschenken.

De eerste is een duidelijk beeld van uw behoeften en verlangens. Hoe duidelijker je bent over jouw behoeften, hoe meer je openstaat voor een overvloed aan manieren om in die behoeften te voorzien. De tweede: als je leert om de gave van je eigen woede te eren en uit te pakken, zal je merken dat je minder overweldigd wordt door de woede van anderen. Je zal jezelf juist dan gemakkelijker in anderen kunnen inleven zonder over je grenzen te laten gaan. Je hoeft dan niet in ‘medelijden’ voor de ander te verzanden en je daarna weer te moeten aanpassen. Maar je respect voor hun autonomie en het geloof in hun mogelijkheden om in samenwerking zaken te bereiken zal er wel door groeien.

Empathie, mededogen en respect

dit zijn geschenken die we het hele jaar door kunnen geven en ontvangen, als we de tijd nemen om onze woede uit te pakken.